DĨ HÒA VI QUÝ LÀ GÌ

     
Dĩ hòa vi quý vào tiếng Trung là 以和为贵 yǐ hé wéi guì có nghĩa là phàm chuyện gì cũng lấy hòa hợp, hòa khí, hài hòa làm mục đích cao nhất

*

Tìm hiểu về thành ngữ Dĩ hòa vi quý

Dĩ hòa vi quý” là nguyên tắc đạo đức thực tiễn được các nhà Nho đề xướng. “Dĩ hòa vi quý” vào tiếng Trung là “以和为贵/ yǐ hé wéi guì/”, khái niệm“和为贵” được nêu ra vào thiên 1-Học nhi của cuốn “Luận ngữ”, cuốn sách sưu tập biên chép lại mọi lời dạy dỗ của Khổng Tử (người sáng lập gia nhà Nho) cùng những lời nói của bạn đương thời: “礼之用, 和为贵/ lǐ zhī yòng , hé wéi guì/”: Lễ bỏ ra dụng, hòa vi quý, có nghĩa là thực hiện lễ nghĩa thì hòa là quý.

Bạn đang xem: Dĩ hòa vi quý là gì

Hữu xạ tự nhiên và thoải mái hươngTứ mã nan truy

以和为贵 có nghĩa là phàm chuyện gì cũng lấy chữ “hòa” làm mục đích cao nhất, lấy chữ “hòa” làm nguyên tắc đối nhân xữ thế, lấy “hòa” làm thái độ sống, chuẩn mực sống. “和-Hòa” ở trên đây là 和好/ hé hǎo/: hòa hảo, hòa hợp, 和谐/ hé xié/: hài hòa, 和气/ hé qì/: hòa khí 

Chúng ta hãy cùng nhau phân tích rõ rộng nhé:- Đầu tiên, chữ 以-DĨ ở đây có nghĩa là lấy.- Chữ 和-HÒA có nghĩa hòa hợp, hòa nhã, hài hòa- Chữ 为-VI ở trên đây có nghĩa là làm- Chữ 贵-QUÝ ở trên đây có thể hiểu là thứ quý giá, được coi trọng, coi trọng.

Cấu trúc chính vào thành ngữ này là 以。。。为 (lấy cái gì làm cái gì), một vào những cấu trúc xuất hiện khá phổ biến trong tiếng Trung. Ví dụ: 以退为进/yǐ tuì wéi jìn/: lấy lùi làm tiến, 以诚为金/ yǐ chéng wéi jīn/: lấy chữ tín là vàng, 以民为主/ yǐ mín wéi zhǔ/: lấy dân làm chủ, bởi vì dân làm chủ, 以农业为主/ yǐ lạnh yè wéi zhǔ/: lấy nông nhiệp làm trọng tâm, 以发展经济为中心/ yǐ fā zhǎn jīng jì wéi zhōng xīn/: lấy phát triển khiếp tế làm trọng tâm, 。。。

Cả câu ‘Dĩ hòa vi quý” có nghĩa là đề xuất lấy chữ hòa làm đầu, coi trọng sự hòa hợp. Vào cuộc sống, vào các mối quan liêu hệ xã hội, đôi lúc chúng ta sẽ gặp phải những bất đồng, những ý kiến quan tiền điểm trái chiều dẫn đến mâu thuẫn, thậm chí là xung đột, vì cách suy nghĩ và cách nhìn nhận của mỗi cá nhân không giống nhau, mỗi người có một quan liêu điểm, cách nghĩ của riêng biệt mình, những lúc như vậy chúng ta cần giữ bình tĩnh, nhường nhịn, lắng nghe và phân tách sẻ để thấu hiểu nhau hơn, cùng nhau giải quyết mâu thuẫn, tránh làm tổn thương tình cảm và hòa khí giữa hai bên. Dĩ hòa vi quý là sống chan hòa, yêu thương thương, nhường nhịn lẫn nhau. Chúng ta cần biết cư xử hòa nhã và biết tiết chế “cái tôi” của mình để không làm mất hòa khí, phụ vương ông ta có câu “Một điều nhịn, chín điều lành”, “thêm bạn, bớt thù”. Dĩ hòa vi quý hướng nhỏ người ta tới một thái độ sống, đối nhân xử thế hòa nhã, lịch thiệp, biết nhường nhịn, lắng nghe. 

Song, dĩ hòa vi quý cũng có những mặt tiêu cực của nó. Đó là sự ngần ngại vào đấu tranh, không dám đặt ra chính kiến của mình. Thậm chí dẫn đến thái độ tía phải, thờ ơ, cổ xúy trước những không đúng lầm của người khác, vì ko muốn mất hòa khí mà không dám chỉ ra những lỗi không nên của người khác. Dĩ hòa vi quý là sống chan hòa ngọt ngào và nhường nhịn những ko có nghĩa là sống thờ ơ, cả nể, ko dám lên tiếng, ko dám phê bình, xuề xòa bỏ qua những không đúng phạm... Hòa nhã để ích lợi riêng liên hiệp với lợi ích chung, phân phát triển tác dụng chung chứ không hẳn hòa nhã, nhịn nhường nhịn để dòng xấu, cái xấu đi lấn lướt. Chan hòa, mang hòa có tác dụng trọng cũng chưa phải là tỏ thể hiện thái độ thơ ơ, bao dung, che đậy cho mẫu xấu hoành hành. Hòa thuận những ko có nghĩa là chịu đựng, cam chịu. Đừng vì quá nể nang tốt để níu giữ một mối quan hệ mà phải cam chịu, ko dám lên tiếng. Trong thực tế cũng có những người ngại tranh luận va chạm, lúc nào cũng chỉ giữ thái độ trung dung, không muốn mếch lòng ai, nhường nhịn một cách thái quá, như vậy thỉnh thoảng sẽ khiến họ trở cần mờ nhạt và dần đánh mất cá tính của chính mình.

Xem thêm: Top 10 Suy Nghĩ Về Chiến Tranh Thế Giới Thứ Nhất 2022, Suy Nghĩ Gì Về Cuộc Chiến Tranh Thế Giới Thứ Nhất

Vì vậy chúng ta cần phân biệt rạch ròi từng mối quan liêu hệ, tính chất của từng sự việc để có thái độ ứng xử phù hợp. Nhũng kinh nghiệm và bài học quý báu mà ông phụ vương ta đã đúc kết qua câu thành ngữ “dĩ hòa vi quý” là một bài học cho chúng ta về gớm nghiệm sống, ứng xử, thái độ sống, làm việc, đối nhân xử thế. Tuy nhiên mỗi thời đại, mỗi hoàn cảnh là khác nhau đề xuất chúng ta cần vận dụng và ứng biến nó một cách linh hoạt, tránh để những giá trị, bài học tốt đẹp bị biến tướng.

• Một số ví dụ sử dụng “dĩ hòa vi quý”:

- 人以和为贵, 物以稀为贵/rén yǐ hé wéi guì , wù yǐ xī wéi guì/: Người lấy chữ “hòa” làm cái quý, vật quý ở cái hiếm.

Xem thêm: Phương Trình Căn 3 Sinx + Cosx = 1/Cosx, Tập Nghiệm Của Thuộc (02Pi)

- 与人相处要以和为贵, 不要过于计较个人的利益得失。/yǔ nhón nhén xiāng chǔ yào yǐ hé wéi guì , bù yào guò yú jì jiào gè rén de lì yì dé shī/ Sống với nhau cần coi trọng chữ hòa, đừng nên quá so đo tính toán lợi ích, được, mất.

- 我通常是劝告双方以和为贵, 没有必要争吵,大家到底是邻居嘛。/wǒ tōng cháng shì quàn gào shuāng fāng yǐ hé wéi guì , méi yǒu bì yào zhēng chǎo , dà jiā dào dǐ shì lín jū ma/Tôi thường khuyên phía hai bên dĩ hòa vi quý, không cần thiết phải tranh cãi lẫn nhau, dù gì mọi người cũng là hàng xốm với nhau mà 。 

- 邻里之间以和为贵, 怎能为了孩子打架这点小事而损害双方的情感呢?/lín lǐ zhī jiān yǐ hé wéi guì , zěn néng wèi le hái zǐ dǎ jià zhè diǎn xiǎo shì ér sǔn hài shuāng fāng de qíng gǎn ne/Giữ hàng xốm với nhau dĩ hòa vi quý, sao có thể vì một chuyện nhỏ nhặt lũ trẻ bé đánh nhau mà làm tổn hại tến tình cảm hai bên chứ? 

- 万事以和为贵, 退一步海阔天空。/wàn shì yǐ hé wéi guì , tuì yī bù hǎi kuò tiān kōng/Vạn sự dĩ hòa vi quý, lùi một bước biển rộng trời cao 。