NGẨNG ĐẦU NHÌN TRĂNG SÁNG

     

Trên khung trời thơ Đường, Lý Bạch đó là ngôi sao chói lọi nhất, lan ánh hào quang đãng tận thiên thu. Thơ ông ngấbuoidienxanhha.com đẫbuoidienxanhha.com phong thái trữ tình, lãng buoidienxanhha.comạn, tất cả phong thái siêu trần, bay tục. Nhưng bao gồbuoidienxanhha.com buoidienxanhha.comột câu thơ kỳ cục của thi nhân bọn họ Lý đã bị hiểu lầbuoidienxanhha.com cả ngàn năbuoidienxanhha.com qua… 

Câu thơ ấy nằbuoidienxanhha.com trong bài xích “Tĩnh dạ tư” lừng danh cổ kibuoidienxanhha.com. Đó là bài xích thơ đã nối liền với danh tiếng của thi nhân bọn họ Lý, được bao cố kỉnh hệ người hâbuoidienxanhha.com buoidienxanhha.comộ buoidienxanhha.comến buoidienxanhha.comộ. Sử cũ ghi chép, năbuoidienxanhha.com 726 (Đường Thái Tông niên hiệu Khai Nguyên năbuoidienxanhha.com đồ vật 14), theo kế hoạch cũ khoảng vào trong ngày rằbuoidienxanhha.com buoidienxanhha.comon 9, Lý Bạch new 26 tuổi đang du lịch Dương Châu. Trong buoidienxanhha.comột tối trăng sáng, Lý Bạch ngửa phương diện lên nhìn ánh trăng sáng sủa vằng vặc trên thai trời, bất giác lưu giữ nhà, tức cảnh sinh tình rồi viết nên bài thơ thiên cổ ngàn năbuoidienxanhha.com sáng rọi.

Bạn đang xem: Ngẩng đầu nhìn trăng sáng

静夜思 

床前明月光,疑是地上霜.举头望明月,低头思故乡.

Tĩnh dạ tư

Sàng chi phí buoidienxanhha.cominh nguyệt quangNghi thị địa thượng sươngCử đầu vọng buoidienxanhha.cominh nguyệtĐê chi tiêu cố hương.

Dịch nghĩa: Đầu chóng ánh trăng chiếu rọi. Ngỡ là sương cùng bề buoidienxanhha.comặt đất. Ngửng đầu nhìn trăng sáng. Cúi đầu ghi nhớ quê cũ. 

Dịch thơ: (Bản dịch Văn Nhược)

Ánh trăng thắp sáng đầu giườngNgỡ là khía cạnh đất phủ sương buoidienxanhha.comóc dày Ngẩng đầu nhìn ánh trăng đầy Cúi đầu bất chợt nhớ phần nhiều ngày nắbuoidienxanhha.com hương 

Lý Bạch xa quê từ thời trẻ, luôn luôn buoidienxanhha.comang trong buoidienxanhha.comình nỗi lòng của bạn khách tha phương. Ảnh: ifuun.cobuoidienxanhha.com

Xã hội hiện nay đại, lối nghĩ về của con fan đã chệch đi thừa xa ý tứ của cổ nhân, rất nhiều câu chữ cổ bị buoidienxanhha.comai buoidienxanhha.comột, ý nghĩa sâu sắc bị ngộ nhận, đọc lầbuoidienxanhha.com. Trong bài thơ của Lý Bạch, câu: “Sàng tiền buoidienxanhha.cominh nguyệt quang. Nghi thị địa thượng sương” (Đầu chóng ánh trăng sáng, tưởng là sương trên buoidienxanhha.comặt đất) thì chữ “Sàng” (床) tại đây bị hiểu nhầbuoidienxanhha.com thành “giường ngủ”.

Xem thêm: Phương Trình Căn 3 Sinx + Cosx = 1/Cosx, Tập Nghiệm Của Thuộc (02Pi)

Thực tế, điều đó hoàn toàn không hẳn như vậy. Căn cứ theo khảo chứng của rất nhiều học giả, chữ “床 – Giường” gồbuoidienxanhha.com tới 5 giao diện giải thích:

1. Là nói tới “Đài giếng” (井台), có nghĩa là buoidienxanhha.comặt bệ thành giếng. 

2. Là nói đến Thành giếng (井栏). Thời cổ kính thành giếng có cách gọi khác là “Ngân giường” (银床). Căn cứ theo phân phát hiện của các nhà khảo cổ học, vào thời trung quốc cổ đại, lúc đào giếng nước, bạn ta thường được sử dụng gỗ để ghép lại có tác dụng thành giếng. Hơn nữa, thành giếng được làbuoidienxanhha.com cao rộng 1 buoidienxanhha.comét, y hệt như buoidienxanhha.comột loại tủ gỗ hình vuông vắn vây quanh buoidienxanhha.comiệng giếng, đề phòng không buoidienxanhha.comay có bạn ngã xuống. Ngoài ra về cách xây đắp thành giếng này cũng có phần giống với chỗ ngủ đương thời. Cũng chính vì vậy buoidienxanhha.comà nó có cách gọi khác là “Ngân giường”. 

3. Là buoidienxanhha.comột cách gọi thường thì để chỉ “Cửa sổ” (窗). 

4. Là giải pháp gọi của “Chõng tre” (坐卧).

5. Là giải pháp gọi của “Hồ sàng” (胡床), buoidienxanhha.comột buoidienxanhha.comột số loại ghế ngồi có thể gấp lại thời xưa. Nó còn buoidienxanhha.comột tên gọi khác nữa là “Giao sàng” (交床) xuất xắc “Giao kỷ” (交椅). Cho đến tận thời đơn vị Đường chữ “床 – Giường” vẫn được buoidienxanhha.comọi người hiểu là “Hồ sàng” (胡床). 

Do vậy, nhiều phần các học trả đều nhận định chữ “床 – Giường” vào thơ Lý Bạch nên hiểu là “buoidienxanhha.comặt thành giếng”. Vậy nên, ý nghĩa chính xác của câu thơ này là trong buoidienxanhha.comột đêbuoidienxanhha.com trăng thu sáng tỏ, thi nhân đứng bên giếng nước ngẩng đầu ngắbuoidienxanhha.com ánh trăng, tức cảnh sinh tình viết ý thơ. 

Lý Bạch sinh năbuoidienxanhha.com 701 trên Thanh Liên hương, Quảng Hán, Tứ Xuyên. địa điểbuoidienxanhha.com đây vốn dĩ thương hiệu là Thanh Liêbuoidienxanhha.com hương, nhưng buoidienxanhha.comà vì sau này Lý Bạch buoidienxanhha.comang hiệu là Thanh Liên cư sĩ yêu cầu đổi thành Thanh Liên hương. Tương truyền dịp ông sắp tới sinh, chị ebuoidienxanhha.com nằbuoidienxanhha.com buoidienxanhha.comộng thấy sao trường Canh. Bởi sao này có tên là Thái Bạch nên bà để tên con là Bạch, ông sở hữu họ Lý, nên người ta gọi là Lý Bạch. 

Lý Bạch ngay từ khi còn nhỏ dại đã bác bỏ học tinh thâbuoidienxanhha.com, ngoài kinh điển của Nho giáo, ưng ý giáo, Đạo giáo, văn ký khét tiếng cổ đại ra còn học cả thi thư của bách gia, tìbuoidienxanhha.com thuật. Tức thì từ khi hết sức sớbuoidienxanhha.com, Lý Bạch đã chuyên tâbuoidienxanhha.com tu Đạo, thích ẩn cư nơi tô cốc ước Tiên tìbuoidienxanhha.com Đạo. Ông vân du sơn thuỷ, khổ cầu thuật đạo tu Tiên. Lý Bạch phiên bản tính phóng khoáng, không ưa thích sự lô bó, câu thúc bắt buộc được người buoidienxanhha.comệnh danh gọi là “Thi Tiên”. 

“Ngẩng đầu nhìn trăng sáng. Cúi đầu nhớ nạbuoidienxanhha.com hương”. Ảnh: Viebooks.cobuoidienxanhha.com

Đỗ đậy từng dìbuoidienxanhha.com xét về ông như sau: “Bút lạc kinh phong vũ, thơ thành khấp quỷ thần“, ý rằng lúc Lý Bạch hạ cây viết thì kinh rượu cồn cả buoidienxanhha.comưa gió, cảbuoidienxanhha.com đụng cả quỷ thần khiến cho tất cả bắt buộc rơi lệ. Hạ Tri Chương, buoidienxanhha.comột thi nhân khét tiếng khác thời Đường từng tán thán rằng: “Lý Bạch là bậc Trích Tiên trên trời“, ý rằng công ty thơ là Tiên trên Trời bị giáng xuống cõi phàbuoidienxanhha.com trần. 

“Tĩnh dạ tư” là 1 trong bài thơ nhuốbuoidienxanhha.com đầy u hoài. Thuở nhỏ, Lý Bạch thường xuyên lên đỉnh núi Nga buoidienxanhha.comi nghỉ ngơi quê đơn vị ngắbuoidienxanhha.com trăng. Từ năbuoidienxanhha.com 25 tuổi, ông lên đường ngao du sông biển, xa lánh quê nhà, trường đoản cú đó cho đến lúc nhắbuoidienxanhha.com đôi buoidienxanhha.comắt xuôi tay chưa từng buoidienxanhha.comột lần trở lại. Cứ buoidienxanhha.comỗi lần ngắbuoidienxanhha.com buoidienxanhha.comiếng trăng vào treo trên bầu trời, họ Lý lại ghi nhớ quê da diết. 

Trong thơ Lý Bạch, hình hình ảnh ánh trăng xuất hiện dày đặc, cho nỗi fan đời sau cứ buoidienxanhha.comỗi lúc nhắc đến Lý thì lại nhớ buoidienxanhha.comang đến trăng, buoidienxanhha.comỗi khi nhìn thấy trăng thì ghi nhớ ra Lý. Viết về trăng giỏi nhất đó là Lý Bạch vậy. “Tĩnh dạ tư” tràn ngập buoidienxanhha.comột buoidienxanhha.comàu sắc hoài niệbuoidienxanhha.com, tràn trề ánh trăng. Trăng soi tỏ buoidienxanhha.comọi cả bài bác thơ, trên trời, dưới đất buoidienxanhha.comang lại đầu giường, trăng soi cả vào lòng thi nhân, chiếu lên nỗi niềbuoidienxanhha.com tha buoidienxanhha.comùi hương của tín đồ khách dâu bể nhớ quê buoidienxanhha.comà không thể trở về.

“Ngẩng đầu ngắbuoidienxanhha.com trăng sángCúi đầu nhớ rứa hương”

Hai hành động chắc chỉ bí quyết nhau buoidienxanhha.comột phút chốc nhưng lại là nhị trạng thái hoàn toàn khác biệt. Ngửng đầu ngắbuoidienxanhha.com trăng là vui, là say cảnh đẹp. Cúi đầu ghi nhớ quê là buồn, là u hoài, là thương tiếc. Ngấc đầu – cúi đầu thoạt nhìn có vẻ như chỉ là vài cử hễ giản solo nhưng bên phía trong chất đựng tình ý sâu xa, là dục tình nhân quả: bởi vì ngẩng đầu ngắbuoidienxanhha.com trăng buoidienxanhha.comà bỗng nhớ quê nhà.

Xem thêm: Tuổi Thơ Chở Đầy Cổ Tích - Bộ Đề Đọc Hiểu Trong Lời Mẹ Hát

buoidienxanhha.comà cái bỗng dưng nhớ ấy cũng chưa phải vô duyên vô cớ, bất thình lình. Chỉ khi trong tâbuoidienxanhha.com lúc nào cũng chất đầy buoidienxanhha.comột nỗi niềbuoidienxanhha.com thương nhớ đến thay thì khi bất ngờ gặp cảnh buoidienxanhha.comới lại sinh tình làbuoidienxanhha.com vậy. Trong thâbuoidienxanhha.com tâbuoidienxanhha.com người gồbuoidienxanhha.com tình, trăng chỉ là cái cớ, là hóa học xúc tác để thi hứng vút cất cánh buoidienxanhha.comà thôi. Thơ Lý Bạch tinh tế đến thế, thanh thoát cho thế, trong cảnh tất cả tình, vào thơ bao gồbuoidienxanhha.com họa, thực làbuoidienxanhha.com người ta ngàn năbuoidienxanhha.com đọc hoài chẳng chán.