TIÊU CHUẨN HÓA LÀ GÌ

     

Quan niệm chuẩn chỉnh hoá trong cách xử trí tài liệu và những biện pháp bảo đảm chuẩn hoá trong cách xử lý tài liệu ở nước ta hiện nay


*

*

Trong trong thời gian gần đây, chuẩn chỉnh hoá đã được coi như là 1 yếu tố quan liêu trọng đảm bảo chất lượng, hiệu quả của bất cứ một lĩnh vực chuyển động nào. Trong nghành nghề dịch vụ thư viện-thông tin, chuẩn hoá cũng đã được đánh giá là một yếu tố quan trọng bảo vệ cho những thư viện và ban ngành thông tin tăng cường tiến trình hội nhập quốc tế. Ngay lập tức từ hầu hết thập kỷ 80 và 90 của vậy kỷ XX, những người dân có nhiệm vụ trong ngành thư viện-thông tin của Việt Nam đã nhận thức được sự quan trọng của việc chuẩn hóa nhưng cho tới lúc này việc áp dụng các chuẩn chỉnh hầu như new chỉ phụ thuộc vào vào ý thức của chỉ đạo và cán cỗ của từng thư viện và cơ quan thông tin cụ thể mà chưa thực sự được xem như là một vấn đề thiết yếu trên phạm vi quốc gia.Bạn vẫn xem: chuẩn hóa là gì

Trong các nội dung của chuẩn chỉnh hoá vận động thư viện - thông tin, chuẩn chỉnh hoá trong cách xử lý tài liệu là một trong nội dung quan tiền trọng. Với ao ước muốn góp phần đẩy nhanh giai đoạn thực hiện chuẩn hoá trong cách xử trí tài liệu ngơi nghỉ Việt Nam, công ty chúng tôi thực hiện bài viết này với nhị nội dung:

(i) Đưa ra một số trong những quan niệm về chuẩn chỉnh hoá trong xử lý tài liệu

(ii) Đề cập tới những biện pháp cần tiến hành việc chuẩn hoá trong xử lý tài liệu sinh hoạt Việt Nam.

Bạn đang xem: Tiêu chuẩn hóa là gì

Trên thực tế, không ít người đã ý niệm rằng chuẩn hoá trong cách xử trí tài liệu là việc áp dụng một tiêu chuẩn hoặc một chuẩn chỉnh nghiệp vụ thống tốt nhất trong toàn ngành. Chẳng hạn, lúc biên mục tế bào tả vận dụng một quy tắc diễn tả chung, hay phân loại áp dụng một bảng phân một số loại chung…

Một số người dị thường quan niệm rằng: chuẩn hoá thực tế là tiêu chuẩn chỉnh hoá. Cùng tiêu chuẩn hoá là 1 trong những hoạt động thiết lập cấu hình các điều khoản để sử dụng chung và lặp đi lặp lại đối với những vấn đề thực tiễn hoặc tiềm ẩn, nhằm mục tiêu đạt được nấc độ đơn thân tự tối ưu vào một phong cảnh nhất định. Với ý niệm như vậy chuẩn chỉnh hoá trong cách xử lý tài liệu đồng nghĩa với bài toán xây dựng, phát hành và vận dụng tiêu chuẩn trong công tác làm việc xử lý tài liệu. Những tiêu chuẩn chỉnh này rất có thể là tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn chỉnh quốc gia hoặc tiêu chuẩn chỉnh ngành.

Qua thương lượng với một số trong những nhà nghiên cứu và chuyên viên trong ngành, công ty chúng tôi thấy hiện nay chúng ta chưa có được một quan niệm thống tuyệt nhất về chuẩn hoá trong xử trí tài liệu.

Trước thực tế đó, cửa hàng chúng tôi thấy cần phải có sự nghiên cứu để đi mang đến một ý niệm thống độc nhất về chuẩn hoá trong giải pháp xử lý tài liệu. Chỉ khi cùng bình thường một ý niệm về chuẩn chỉnh hoá trong cách xử trí tài liệu mới có thể tìm ra các chiến thuật để thực hiện việc chuẩn chỉnh hoá đó.

Theo Đại từ bỏ điển tiếng Việt: chuẩn chỉnh hoá là xác lập chuẩn chỉnh mực. Vào đó, chuẩn được phát âm là mẫu được chọn làm địa thế căn cứ để đối chiếu, để gia công mẫu hoặc Tiêu chuẩn được định ra: chuẩn chỉnh quốc gia, chuẩn chỉnh quốc tế. (1.397)

Từ quan niệm chung duy nhất này, việc chuẩn chỉnh hóa thông thường rất có thể được hiểu là quá trình tạo lập và áp dụng các chuẩn. Trong nội dung bài viết Tiêu chuẩn hoá cùng thư viện (Standardization & libraries), Jane Thacker đã giới thiệu quan niệm chuẩn hoá là "một sự sự chuyển tiếp giữa từ ý tưởng cá thể sang phát minh cộng đồng, sự nối tiếp từ phiền phức đến ngăn nắp và gọn gàng và trường đoản cú sự hành xử tùy tiện tới sự hành xử theo quy luật" .

Công cụ thực hiện sự chuẩn hóa là các quy chuẩn chỉnh (normative document), gồm những: tiêu chuẩn chỉnh (standard), luật pháp kỹ thuật (technical specifications), quy phạm thực hành thực tế (codes of practice), với văn bản pháp quy (regulations) .

Trong những quy chuẩn bảo vệ thực hiện chuẩn chỉnh hoá thì tiêu chuẩn chỉnh là một yếu tố quan trọng nhất. Trên phương diện khái quát, tổ chức Tiêu chuẩn hoá nước ngoài (ISO) đã giới thiệu định nghĩa về tiêu chuẩn chỉnh như sau: “Tiêu chuẩn là tư liệu được thiết lập bằng phương pháp thoả thuận và vì một ban ngành được thỏa thuận phê xem xét nhằm cung cấp những quy tắc, trả lời hoặc sệt tính mang đến các hoạt động hoặc kết quả vận động để sử dụng chung với lặp đi lặp lại nhằm mục đích đạt được nút độ trơ tráo tự về tối ưu trong một phong cảnh nhất định” .

Trong lĩnh vực thư viện thông tin, theo khái niệm của từ bỏ điển trực tuyến về tủ sách và thông tin học (ODLIS): “Tiêu chuẩn chỉnh là các tiêu chí do những hội nghề nghiệp, những cơ quan có thẩm quyền về đánh giá, kiểm định, hoặc những cơ quan chính phủ xây dựng nhằm tính toán và nhận xét các dịch vụ thư viện, vốn tài liệu, và những chương trình hoạt động” .

Trong cách xử trí tài liệu, lân cận các tiêu chuẩn, các quy định chuyên môn và các quy phạm thực hành cũng là những lao lý quan trọng bảo đảm chuẩn hoá. Các quy định ví dụ được biểu lộ qua các quy tắc biên mục, những khung/ bảng phân loại, các bảng tiêu đề công ty đề, hệ thống các thuật ngữ, những quy định về trình tự cùng thủ tục, khổ mẫu mã biên mục đọc vật dụng (MARC)… đó là những công cụ cụ thể giúp cho vận động thư viện vâng lệnh theo các chuẩn nghiệp vụ. Nhờ đó mà việc share nguồn lực, sản xuất sự thân thiện, quen dùng với người đọc và người dùng tin rất có thể được thực hiện.

Tuy nhiên, chuẩn hoá trong cách xử lý tài liệu liệu có phải là việc chỉ áp dụng một công cụ chuẩn duy nhất hay không thì lại là 1 vấn đề yêu cầu xem xét một phương pháp thận trọng. Thực tiễn xử lý tư liệu ở nước ngoài cho thấy: ngay lập tức tại Hoa Kỳ, trong công tác phân một số loại tài liệu, các bảng phân các loại đã tuy vậy hành được sử dụng. Chẳng hạn như: các thư viện đại học có xu thế dùng Bảng phân các loại của tủ sách Quốc hội, những thư viện công cộng phần lớn dùng Bảng phân loại thập phân Dewey, tủ sách ngành y sử dụng Bảng phân các loại Y học. Trong công tác định chỉ mục, nhiều cỗ tiêu đề chủ thể và thesaurus được áp dụng tại các loại hình, size thư viện khác nhau. Chẳng hạn, tại Hoa Kỳ: những thư viện đh có xu thế áp dụng Đề mục chủ đề của thư viện Quốc hội, những thư viện kích thước vừa và nhỏ áp dụng bảng Đề mục chủ đề Sear, các thư viện ngành Y vận dụng Đề mục chủ thể Y học tập của thư viện Y học tổ quốc Hoa kỳ… Từ thực tế này, có thể rút ra kết luận: chuẩn hoá trong giải pháp xử lý tài liệu không độc nhất vô nhị thiết là việc vận dụng một chuẩn chỉnh nghiệp vụ, một giải pháp xử lý tốt nhất mà đặc biệt quan trọng hơn là vận dụng một nguyên tắc chuẩn bảo vệ các tiêu chí đề ra đối với lao lý đó.

Cùng với những công cầm kể trên, văn phiên bản pháp quy duy trì một vai trò đặc biệt trong câu hỏi thực hiện chuẩn chỉnh hoá. Những văn bạn dạng này bao gồm: luật, pháp lệnh, các nghị định của chủ yếu phủ, những quyết định, thông tư, chỉ thị của những cơ quan thống trị Nhà nước, các văn bản hướng dẫn của hội nghề nghiệp… có một ảnh hưởng không bé dại đến việc xúc tiến và triển khai các tiêu chuẩn chỉnh và chuẩn nghiệp vụ trong các thư viện và cơ sở thông tin. Nó rất có thể thúc đẩy hoặc ngăn cản việc chuẩn chỉnh hoá chuyển động thư viện tin tức nói phổ biến và chuẩn hoá trong cách xử trí tài liệu nói riêng. Trong thực tế ở việt nam đã tất cả một minh chứng đầy thuyết phục: sau khi Bộ Văn hoá – thông tin có công văn số 1597/ BVHTT về việc áp dụng chuẩn nghiệp vụ trong số thư viện Việt Nam khuyến nghị các tủ sách ở nước ta triển khai vận dụng AACR2, DDC, MARC21 như thể các chuẩn nghiệp vụ vào biên mục và giải pháp xử lý tài liệu kể từ ngày 1 tháng 6 năm 2007, những thư viện đặc biệt là hệ thống thư viện công cộng đã gửi sang áp dụng DDC và số đông các thư viện có áp dụng biên mục đọc sản phẩm công nghệ đã thực hiện theo MARC21…

Từ rất nhiều phân tích và thực tiễn trên, hoàn toàn có thể rút ra quan lại niệm: chuẩn chỉnh hoá trong cách xử lý tài liệu là bài toán xác lập cùng áp dụng chuẩn mực nhằm mục tiêu kiểm soát, đánh giá công tác giải pháp xử lý tài liệu, bảo đảm an toàn cho công tác làm việc xử lý tài liệu có thể tiến hành đạt chất lượng, hiệu quả, triển khai và duy trì các kim chỉ nam đã để ra. Tiêu chuẩn, cách thức kỹ thuật, quy phạm thực hành, những khung phân các loại chuẩn, những quy tắc biên mục, các bộ từ khoá, bảng tiêu đề công ty đề, thesaurus… cùng văn bản pháp quy là những công cụ đảm bảo an toàn sự chuẩn chỉnh hoá trong công tác xử lý tài liệu. Phổ biến, triển khai vận dụng và có kiểm tra, review là những biện pháp thực hiện chuẩn chỉnh hoá.

Với ý niệm như vậy, khi nghiên cứu thực trạng áp dụng việc chuẩn hoá trong cách xử lý tài liệu ngơi nghỉ Việt Nam chúng tôi thấy nổi lên một số trong những vấn đề sau:

Thứ nhất: Với công tác xử lý tài liệu, số lượng các đối tượng người tiêu dùng cần được tiêu chuẩn chỉnh hóa rất lớn (thuật ngữ, quy trình công nghệ, công cụ, tổ chức...) vào khi số lượng các Tiêu chuẩn chỉnh Việt nam (TCVN) về giải pháp xử lý tài liệu còn tồn tại rất ít. Tính mang đến tháng 7/2009, trong các 12 TCVN nghành nghề TTTV được phát hành thì rất nhiều TCVN ban hành đã quá lâu mà chưa một lần được coi như xét sửa đổi lại theo quy định, vì vậy tồn tại những bất cập.

Thứ hai: những thư viện cùng cơ quan tin tức của vn chưa để ý đến việc áp dụng các TCVN về chuyển động thư viện thông tin. Qua nghiên cứu và phân tích khảo gần kề tại 100 tủ sách và cơ sở thông tin, con số các thư viện với cơ quan thông tin biết rất đầy đủ về những tiêu chuẩn này chưa đạt tới 10 %. Phân phối đó, các TCVN này không mang ý nghĩa bắt buộc cơ mà chỉ có ý nghĩa khuyến cáo áp dụng nên gồm tiêu chuẩn được biết nhưng bao gồm thư viện vẫn ko áp dụng.

Thứ ba: các quy phạm kỹ thuật, những quy phạm thực hành không được quan tâm chế tạo ở Việt Nam. Nhìn toàn diện các hoạt động thư viện tin tức còn được triển khai một giải pháp tuỳ tiện. Những công nỗ lực để giải pháp xử lý nghiệp vụ không đủ và chưa đồng bộ.

Thứ tư: dấn thức về ý nghĩa sâu sắc của việc chuẩn chỉnh hoá cùng thực hiện chuẩn chỉnh hoá trong đội ngũ nhân viên lãnh đạo và nhân viên cấp dưới thư viện tin tức còn không cao. Trình độ chuyên môn của tín đồ làm công tác thư viện còn hạn chế. Chưa có những tiêu chuẩn cụ thể cho tất cả những người làm công tác làm chủ cũng như fan đảm nhiệm những khâu công tác trình độ chuyên môn cụ thể.

Thứ sáu: câu hỏi phổ biến, thanh tra cùng kiểm tra vấn đề thực thi những chuẩn/các qui định cũng không thực sự được quan tiền tâm. Không hình thành một chế tài đảm bảo thực thi chuẩn hoá chuyển động thư viện thông tin nói bình thường và trong công tác xử lý tài liệu dành riêng tại Việt Nam.

Xem thêm: Tin Tuyển Dụng, Tìm Việc Làm Thêm Tại Nhà Vào Buổi Tối Tại Hà Nội

Thứ bảy: Công tác đào tạo nguồn lực lượng lao động thư viện thông tin, những người dân trực tiếp thực hiện việc chuẩn hoá còn mang tính tự phát, chưa xuất hiện sự điều hành và kiểm soát về chương trình, unique và những điều kiện đề nghị và đầy đủ trong bài toán tham gia đào tạo.

1. Tăng cường xây dựng và tăng mạnh việc áp dụng tiêu chuẩn

Để triển khai được điều này yên cầu ngành tủ sách thông tin cần phải tiến hành một trong những việc ví dụ như:

- thẩm tra soát các TCVN về vận động thư viện thông tin đã ban hành, nhất là các tiêu chuẩn chỉnh về thuật ngữ và quy trình xử lý thông tin vì đấy là các đối tượng người tiêu dùng tiêu chuẩn chỉnh hóa rất đặc biệt trong hoạt động TVTT.

- tăng tốc sử dụng tiêu chuẩn chỉnh quốc tế, tiêu chuẩn chỉnh khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài làm cơ sở xây dựng tiêu chuẩn chỉnh quốc gia, nhằm mục đích tiết kiệm thời gian, sức lực xây dựng tiêu chuẩn.

- tăng tốc việc phổ biến, tuyên truyền vận dụng tiêu chuẩn trong những thư viện và cơ sở thông tin.

- bức tốc hiệu lực áp dụng của một vài tiêu chuẩn chủ yếu đuối trong nghành nghề dịch vụ thư viện thông tin.

- Đưa môn học tập về tiêu chuẩn chỉnh lĩnh vực thư viện thông tin vào chương trình đào tạo và giảng dạy chính thức bậc đh và cao học tại những cơ sở đào tạo nghề thư viện thông tin ở Việt Nam.

2. Trả thiện các công núm xử lý nhiệm vụ và tăng tốc công tác biên soạn các văn phiên bản pháp quy

Để thực hiện được giải pháp này đòi hỏi sự quan tiền tâm của các cơ quan quản lý nhà nước về nghành thư viện thông tin và những cơ quan cầm đầu các hệ thống thư viện vào cả nước.

Các thư viện và cơ quan thông tin lớn bắt buộc bắt tay với xây dựng những công cụ cách xử trí tài liệu và chú trọng đến việc tương hợp của các công nuốm này. Ví dụ: khi biên soạn các bộ trường đoản cú khoá, từ bỏ điển keyword cần tuân hành các chuẩn chung, thống nhất các quy định về thiết yếu tả, cách diễn tả tên người, tên địa danh, thuật ngữ tất cả cách viết tắt thông dụng.

Khi ra các văn phiên bản pháp quy có sự phối kết hợp giữa những bộ công ty quản. Ví dụ: cách thức cho thư viện trường đh cao đẳng, phải gồm sự kết hợp giữa cỗ Văn hoá, thể thao và du ngoạn với Bộ giáo dục và đào tạo và huấn luyện và giảng dạy để tăng cường hiệu lực và tính khả thi cho những văn bản này…

3. Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra

Để đảm bảo chuẩn hoá ko thể quăng quật qua công tác làm việc thanh tra và chất vấn việc tiến hành các phương pháp và quy chuẩn chỉnh nghiệp vụ. Vấn đề thanh tra và kiểm soát này rất có thể tiến hành bỗng dưng xuất cùng theo định kỳ. Sau khi kiểm tra phải tất cả sự thông báo rộng rãi và triển khai rút khiếp nghiệm. Giả dụ sự áp dụng chuẩn hoá chỉ là khuyến nghị và không có các ràng buộc cụ thể thì rất cạnh tranh trong việc kiểm soát điều hành việc thực hiện chuẩn hoá.

4. Kiểm soát công tác đào tạo, tu dưỡng nguồn lực lượng lao động thư viện thông tin

Đội ngũ những người dân làm công tác làm việc thư viện thông tin có vai trò quan trọng trọng việc tiến hành và áp dụng những chuẩn. Vày thế, để hình thành nên nguồn nhân lực có trình độ yên cầu công tác đào tào và tu dưỡng ngành nghề này phải đảm bảo chuẩn. Hiện nay công tác đào tạo và huấn luyện nguồn lực lượng lao động thư viện thông tin còn chưa được thực sự kiểm soát. Cần phải sớm thiết lập các tiêu chuẩn để tiến công giá unique đào chế tạo và tu dưỡng ngành thư viện tin tức trên cơ sở xem xét một số yếu tố như: lịch trình đào tạo, tầm quan sát và mục tiêu đào tạo, nội dung những môn học, số lượng và trình độ giảng viên, đại lý vật chất bảo đảm an toàn đào tạo, yêu mong về tuyển chọn sinh và cơ chế đối cùng với sinh viên, bạn học, tiêu chí reviews sinh viên…

5. Triển khai biên mục tập trung và biên mục trong ấn phẩm: Đây là nhì biện pháp không chỉ là có chân thành và ý nghĩa đơn thuần về việc chuẩn chỉnh hoá mà còn hỗ trợ cho các thư viện tiết kiệm ngân sách được về mặt ngân sách và rút ngắn thời hạn cho việc xử lý. Tuy nhiên, cũng cần được lưu ý: chất lượng của câu hỏi biên mục đã quyết định unique của sự chuẩn hoá trong xử trí tài liệu. Chất lượng này sẽ dựa vào rất nhiều vào mức sử dụng và quy trình xử lý.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. ISO. Định nghĩa về tiêu chuẩn. Http://www.standardsglossary.com/.

2. ISO/IEC Guide 2:1996 Standardization and related activities - General vocabulary.

3. Jane Thacker. Standardization & libraries. Report khoa học hội thảo “Tiêu chuẩn chỉnh hóa và vận động thông tin thư viện”. Hà Nội, tháng 2/2002.

4. Moen, W. E. No longer under our control: The nature và role of standards in the 21st cen- tury library. University of North Texas. - 2003.

Xem thêm: Ngành Ngôn Ngữ Anh Trong Tiếng Anh Là Gì, Ngôn Ngữ Anh Trong Tiếng Anh Là Gì

6. Reitz, J. M. ODLIS - Online dictionary of library and information science. - 2009. Http://lu.com/odlis/odlis_s.cfm#standards.